GORE-TEX TEKNOLOJİSİ


Gore-tex su geçirmez ve nefes alabilen bir membran (zar) çeşididir.The North Face, Marmot, Mammut, Arc Teryx, Patagonia, Bestard, Chiruca gibi firmalar Gore firmasından satın aldıkları membranlı kumaşları kendi ürünleri ile birleştirip kullanırlar. Bazı durumlarda firmalar kendi dokuttukları kumaşları gore-tex membran ile birleştirilmesi için Gore’a gönderirler.Kimi firmalar Gore’dan yalnızca  membran satın alıp laminasyon işlemini kendileri yaparlar. Örneğin Marmot teknik ceket aldığınızda bu ürünün kesimi, dikimi, kumaşı Marmot tarafından yapılmıştır. Yalnızca montta kullanılan Gore-tex katmanı Gore firması tarafından tedarik edilmektedir. Bu durum diğer tüm marka ve ürünler için geçerlidir.

Gore-tex Tarihçesi

Gore-tex markası Wilbert Gore ve eşi Vieve Gore’un 1958 yılında kurmuş oldukları Gore firması tarafından tescillenmiştir.

 Bill Gore ve Vieve Gore

Wilbert Gore Dupont firmasında 16 yıl boyunca çeştli teknik pozisyonlarda çalışmıştır.

Wilbert Gore’un yalıtım konusundaki tecrübesi Dupont’ta çalıştığı yıllar için artmış ve sonunda kendi firmasını kurmaya karar vermiştir.

Wilbert ve Vieve Gore çiftinin oğulları Robert Gore’un da firmaya katılmasıyla, firma bugün bilinen şeklini almaya başlamıştır.

1969 yılında Robert Gore bugün kullandığımız  Gore-tex’i icat etmiş, 1976 (Patent No 3953566) ve 1980 (Patent  No 4187390) yılında aldığı patentlerle Gore-tex’i koruma altına almıştır.

Gore-tex Tasarım

Gore-tex yapımında kullanılan malzemeler temel olarak termo-mekanik yöntemlerle genişletilmiş politetrafluroetilen (PTFE) ve diğer fluropolimer bazlı ürünlerdir. Gore-tex’in uygulamaya  alanlar çok geniştir. Bunlar arasında yüksek performanslı kumaşla, medikal implantlar, filtreler, kablo yalıtımları ve en çok bilinen şekliyle doğa sporlarında kullandığımız nefes alabilir/su geçirmez astarlar bulunmaktadır.

Aşağıdaki video’da gore-tex’in çalışma prensibi görülebilir.

En basit şekliyle su geçirmez bir yağmur giysisi iki katmandan oluşmaktadır. Dış katman genelde naylon veya polyesterden imal edilmiştir. İç katman ise poliüretandan imal edilmiştir. Bu katman su geçirmezlik sağlar. Giysi bu şekliyle su geçirmezlik sağlasa da kumaş nefes alamadığı için vücuttan  atılan ter içeride ıslanma yapacağından neticede gene ıslanırsınız. Aynı çalışma mantığı günlük hayatımızda yataklarımıza kadar girmiştir. Örneğin Yatak koruyucu alezler poliüretan film ile kaplanmış olup sıvıların yatağa ulaşmasını engellerler.

 

Gore-tex kumaşlarda poliüretan veya pvc yerine nefes alabilir gözeneklere sahip, fluropolimer (teflon) kaplamalı ince bir tabaka film kumaşla lamine edilmek suretiyle birleştirilmiştir. Bu sayede kumaş hem su geçirmez, hem de içeride  biriken ter buharını deşarı atabilen özelliğe sahip olmaktır. Gore-tex’de kullanılan membran üzerinde her santimetre karede 1.4 milyon gözenek bulunmaktadır. Bu gözenekler su damlasının 1/20000 katı küçüktür. Bu sayede ter buharı kumaştan dışarı atılabilirken, su geçirmez.

Gore-tex kullanılırken dikkat edilecekler

Gore-tex su geçirir mi? Hayır. Gore-tex delinmedikçe, yırtılmadıkça su geçirmez. Peki öyleyse neden Gore-tex ayakkabı ve montlarımız su alıyor?

Gore-tex kumaşlar genelde 3 katmandan oluşur. En üst katman naylon veya polyesterden imal edilir. Bu katman sizi soğuktan, rüzgardan ve yağmur gibi dış etkenlerden korur. Orta katmanda Gore-tex membran bulunur. Bu kısım en üst katmandan su geçmesi halinde bariyer görevi görür ve terlediğinizde teri dışarı atmanızı sağlar. En alt katman ise ortadaki Gore-tex katmanı koruyan astardır. Bu astarda teri tutmayan, ter buharını hızlı bir şekilde üst katmanlara transfer eden kumaşlar kullanılır.

Peki neden Gore-tex içinde ıslanıyoruz?

Yukarıda bahsettiğimiz gibi Gore-tex delinmedikçe, yırtılmadıkça su geçirmez. En üst katmanda suyu iten kimyasallar kullanılmıştır. Gore-tex ürünü kullanıldıkça, yıkadıkça bu katman su iticilik özelliğini yavaş yavaş yitirir. Yeni satın aldığınız Gore-tex montunuza su değdiğinde, su boncuklanıp monttan kayar gider. Fakat bir süre sonra veya 3-4 yıkamadan sonra aynı şekilde su kayıp akmaz. Polyester kumaş suyu çekip alttaki Gore-tex membranın su ile kaplanmasına sebep olur. Bu membran su geçirmezlik görevini görmeye devam eder, fakat bu sefer teri dışarı atamaz.

Ter içeride kaldıkça birikir ve yavaş yavaş kendi terimizle ıslanmaya başlarız. 8 saatlik bir yürüyüşün ardından içimiz,ayaklarımız sırılsıklam olur ve bu sefer ürünü suçlamaya başlarız.

Gore-tex ve diğer tüm outdoor ürünlerinde su geçirmezlik /nefes alabilirlik özelliklerini sağlamak için satın aldığımız ürünlere düzenli bakım yapmalıyız.

Her faaliyetten sonra gore-tex botlarımızı ılık suda nazikçe kirlerden arındırmalı, oda sıcaklığında kurumalarını  sağlamlığı,ardından çeşitli kaliteli kimyasallarla dış katmanarına su iticilik özelliğini tekrar kazandırmalıyız.

Gore-tex mont ve ceketlerimizi yıkama talimatlarına uyarak , yalnızca bu iş için üretilmiş kaliteli Nixwax benzeri deterjanlarla düşük sıcaklıkta, az devirde yıkamalı ve oda sıcaklığında kurutmalıyız.

Categories